Stronę prowadzi Zbigniew Warakomski, dyplomowany nauczyciel gry na fortepianie w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Suwałkach | kontakt redakcja@awans.net
Etiuda Ges-dur op. 10 nr 5 powstała w roku 1830, pierwsze wydania opublikowano w 1833 we Francji, Niemczech i Anglii. Charakteryzuje się triolkową figuracją prawej ręki graną wyłącznie na czarnych klawiszach - oprócz jednego dźwięku f1 w takcie 66, chociaż nie do końca, ponieważ oryginalne wydanie sytuuje tą nutę na dolnej pięciolinii razem z dźwiękiem des1 oraz poprzedzającą je tercją ges1 - es1. W wydaniach Paderewskiego i Ekiera dźwięki te przeniesiono na górną pięciolinię.
Przedstawię kilka uwag na temat Etiudy Ges-dur op. 10 nr 5 Fryderyka Chopina na podstawie pracy Alfreda Cortot.
Cel pracy nad etiudą: łatwość, przejrzystość i płynność gry na czarnych klawiszach, błyskotliwe i delikatne legato, t.zw. jeu perle.
Szczególne problemy: uzyskanie elastyczności w czasie przesuwania ręki celem uzyskania równomiernej gry w różnych pozycjach. Wyrównana jakość dźwięku niezależnie od użytych palców. Przesuwanie kciuka nad czarnymi klawiszami.
Ćwiczenia wstępne
Upewnijmy się najpierw, czy obie ręce mają doskonałą kontrolę w grze na czarnych klawiszach, przez następujące ćwiczenia:
Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4
Następnie ćwiczymy poniższe skale na czarnych klawiszach, stosując trzy sposoby palcowania, podane poniżej.
Należy zwrócić dużą uwagę na podkładanie 1. palca, pamięatając, że każde uderzenie kciuka powinno być uważnie przygotowane.
Ćwiczenie 5
Akcentowanie tylko "z palca", grać na zmianę f i p, za każdym razem szybciej.
Ćwiczenie 6 - 7 - 8
Następnie ćwiczymy dwudźwięki, jak niżej:
Ćwiczenia 6 - 7 - 8 powinny być grane legato, następnie w łamanych dwudźwiękach, na zmianę od górnej i dolnej nuty legato i staccato palcowe. Należy unikać jakiejkolwiek nierówności wynikającej z podkładania kciuka. Palcowanie jak wyżej.
Ten sposób ćwiczenia jest najbardziej korzystny ze wszystkich, które proponuję, aby osiągnąć perfekcyjne wykonanie tej Etiudy, ale pełny rezultat osiągniemy pod warunkiem, że powyższa formuła będzie opanowana po mistrzowsku.
Ćwiczenie 9
Ćwiczenia przygotowawcze do tej etiudy powinny być uzupełnione jeszcze ćwiczeniem skal w oktawach na czarnych klawiszach na zmianę - staccato, przy użyciu tylko kciuka i 5. palca - oraz legato według podanego niżej palcowania:
Ćwiczenia właściwe
Ćwiczenie 10
Należy grać fragmenty etiudy po 4 takty prawą ręką w następujących rytmach,
na zmianę legato i staccato, p i f. Później ćwiczyć dwa lub trzy fragmenty w nieprzerwanym następstwie i stopniowo łączyć w większe całości grane bez przerwy.
Ćwiczenie 11 i 12
Specjalnie dla taktów 19 i 20, następnie dla taktów 27 i 28.
Ćwiczenie 11
Dla taktu 33 i następnych.
Ćwiczyć górne nuty legato, dolne staccato i odwrotnie.
Ćwiczenie 12
Do ćwiczenia pozycji podobnych do tych od taktu 57 do 65 poroponuję następująca formułę:
Ten sposób pozwoli w czasie wykonania Etiudy uzyskać lekkie akcentowanie kciuka oraz błyskotliwą pracę pozostałych palców. Pozwoli także, poprzez zapobieżenie zabraniu kciuka znad klawiszy zabezpieczyć właściwą pozycję ręki: a to jest żelazna reguła do zapamiętania w czasie pracy nad Etiudą.
Ćwiczenie 13
Takt 75 i następne.
Ćwiczenie 14
Takt 79 i następne.
W tej Etiudzie powinno się ćwiczyć lewą ręką oddzielnie i położyć duży nacisk na grę wyraźną i precyzyjną.
Ćwiczenia 15 - 16
Dla pierwszego taktu, a następnie dla taktów 57 i 58.
Jednym z najważniejszych zagadnień do rozważenia w tej Etiudzie jest element wirtuozerii zwany grą jeu perle - szereg dźwięków granych bardzo wyrównanym dźwiękiem, który przypomina sznur pereł nanizanych jedna przy drugiej na naszyjniku. Z punktu widzenia interpretacji, przegapienie tego elementu jest poważnym błędem, takim jak granie niewłaściwych nut lub gra niewłaściwą barwą.
Zatem - imperatywem jest nie koncentrować się tylko na samej wirtuozerii, ale pochylić się nad głębszą warstwą - harmonią i wdziękiem, które wydobędą z tej kompozycji jej rzeczywisty poetycki charakter.
Należy z wielką ostrożnością unikać przesadnego podnoszenia palców; muszą one trzymać się blisko klawiszy, podobnie jak w ćwiczeniu z trzymanymi nutami (nr 1). Elastyczny przegub umożliwi ręce swobodne przesuwanie się. Prawa ręka powinna być ćwiczona oddzielnie.
Dla pragnących udoskonalić jeszcze bardziej swoją technikę polecam granie tej Etiudy w tonacji G-dur (z tym samym palcowaniem co w Ges-dur).
Poza ćwiczeniami Cortota polecam jeszcze jedno - dla prawej ręki. W miejscach, gdzie następuje trudność techniczna (zmiana pozycji), należy zrobić "cięcie", przesunąć rękę i kontynuować w ten sposób dalsze ćwiczenie.
Oczywiście, jeżeli użyjemy innego palcowania, w inne grupy ułożą się nuty:
Na zakończenie, dla narzekających na trudności napotkane podczas studiowania tej Etiudy powiem, że istnieje jej nastepujaca aranżacja:
Autorem jest austriacki pianista i kompozytor Gottfried Galston (1879-1950).
© 2012 Zbigniew Warakomski